Qazaxıstan ali təhsilinin daha bir uğuru və ya qazaxlar xaricə "beyin axını"nın qarşısını necə kəsir?
Qazaxıstan ABŞ-nin Arizona Dövlət Universiteti ilə tərəfdaşlıq çərçivəsində inkişaf etdirilən yeni nəsil texnoloji universitetinin - Innotech təməlini qoyub. Innotech müasir akademik proqramlar, beynəlxalq tərəfdaşlıqlar və real sənaye təcrübəsi vasitəsilə qlobal miqyasda rəqabətədavamlı liderlər, innovatorlar və sahibkarlar hazırlayacaq.
Qazaxıstanın elm və ali təhsil naziri Sayasat Nurbek yeniliyi belə şərh edir:
"10–15 il əvvəl Qazaxıstanda bir çox istedadlı gənclər üçün beynəlxalq təhsil adətən bir şeyi ifadə edirdi: daha güclü akademik mühitlərə, qlobal proqramlara və inkişaf etmiş laboratoriyalara çıxış əldə etmək üçün ölkəni tərk etmək. Bu gün isə bu model dəyişir. Dünya səviyyəli universitetlər Qazaxıstana gəlir.
Məhz buna görə Almatıda Innotech-un Arizona State University ilə strateji tərəfdaşlıq çərçivəsində rəsmi açılışı sadəcə yeni bir universitetin fəaliyyətə başlamasından daha artıq məna daşıyır. Bu, Qazaxıstanın bilik, texnologiya və qlobal akademik kapital üçün cəlbedici məkana çevrildiyini göstərən aydın bir siqnaldır. Vacib məqam odur ki, bu, həm də təhsildə özəl sektor təşəbbüsünün güclü nümunəsidir. Innotech-un yaradılması müstəqil şəkildə dünya səviyyəli beynəlxalq akademik tərəfdaş cəlb edən özəl təsisçilər və investorlar tərəfindən həyata keçirilib. Bu isə Qazaxıstanda biznes liderlərinin ölkənin gələcəyinə və insan kapitalına uzunmüddətli investisiyanın dəyərinə artan inamını əks etdirir.
Arizona State University 11 il ardıcıl olaraq ABŞ-ın ən innovativ universiteti seçilib. Bu səviyyəli bir qurum Qazaxıstanla tərəfdaşlıq etməyi seçirsə, bu, bizim istedadımıza, təhsil islahatlarımıza və bütövlükdə regionun gələcəyinə olan etimadı göstərir.
Bunun ölkə üçün mənası nədir?
Birincisi, daha yüksək keyfiyyətli təhsil.
Tələbələr beynəlxalq standartlara uyğun proqramlara, müasir tədris metodlarına və sürətlə dəyişən iqtisadiyyatın tələblərinə uyğun akademik imkanlara çıxış əldə edəcəklər.
İkincisi, daha güclü insan kapitalı.
21-ci əsrdə ən dəyərli milli resurs ixtisaslı insanlardır. Süni intellekt, kibertəhlükəsizlik, rəqəmsal biznes, analitika və mühəndislik sahələrində istedadlar rəqabət qabiliyyətini müəyyən edəcək.
Üçüncüsü, Qazaxıstanın regional təhsil mərkəzinə çevrilməsi.
Aparıcı qlobal universitetlər Almatı və Astanaya investisiya qoyduqda, onlar tələbələri, tədqiqatçıları, müəllimləri və sərmayəni cəlb edirlər. Bu, yalnız istedad ixracı deyil, həm də imkanların idxalıdır.
Dördüncüsü, təhsil ilə sənaye arasında daha sıx əlaqələr.
Müasir universitetlər işəgötürənlərlə əməkdaşlıq etdikdə və real əmək bazarının tələblərinə cavab verdikdə ən böyük dəyəri yaradır.
Beşincisi, “beyin axını”nın azaldılması.
Gənclərimiz Qazaxıstanla bağlı qlobal karyeralar quraraq dünya səviyyəli təhsili öz ölkələrində ala bilməlidirlər.
Biz tədricən yeni ali təhsil ekosistemi qururuq: aparıcı beynəlxalq tərəfdaşları cəlb edir, tədqiqatları gücləndirir, süni intellekt təhsilini genişləndirir və gələcək nəsil üçün daha çox imkan yaradırıq. Xüsusilə sevindiricidir ki, özəl təşəbbüslər milli islahatlarla yanaşı fəal rol oynayır.
Qazaxıstan artıq qlobal təhsil sisteminin kənarında deyil, yeni inkişaf mərkəzlərindən birinə çevrilir".
Qeyd edək ki, Innotech Powered by ASU, Arizona Dövlət Universiteti ilə tərəfdaşlıqda inkişaf etdirilən Qazaxıstanda yeni nəsil texnoloji universitetdir və US News & World Report (2016-2026) tərəfindən ardıcıl on bir il ABŞ-da ən innovativ universitetlər arasında 1-ci yerdədir.
Innotech, beynəlxalq akademik standartları müasir tədris yanaşmaları və sənaye yönümlü təlimlə birləşdirən dünya səviyyəli təhsil təmin etmək üçün hazırlanmışdır. Tələbələr qlobal akademik modellərə uyğunlaşdırılmış və bugünkü texnologiyaya əsaslanan iqtisadiyyatda tələb olunan bacarıqlara yönəlmiş proqramlar vasitəsilə təhsil alırlar.
Innotech, gələcək liderləri, sahibkarları və texnologiya mütəxəssislərini hazırlamaq üçün qlobal təcrübəni, innovativ proqramları və real dünya öyrənmə təcrübələrini bir araya gətirən özəl beynəlxalq universitet kimi fəaliyyət göstərir.
Tələbələr həmçinin Arizona Dövlət Universitetində dərəcə almaq imkanlarına malik ola bilərlər ki, bu da onlara Innotech-dən Qazaxıstan dərəcəsi və ASU-dan Amerika dərəcəsi ilə məzun olmağa imkan verir.
Oruc Mustafayev
